วัฒนธรรมท้องถิ่นใต้แดนสยาม
การชนวัว มันเป็นสิ่งที่แยกยากระหว่างวัฒนธรรม กีฬา การพนัน ดังนั้นผมจะไม่วิเคราะห๋ตรงนี้ แต่จะเอาเบื้องหลังมานำเสนอครับ
การละเล่นนี้เล่นอยู่ในวงจำกัด บางท้องที่ ในสังคมเกษตรที่ทำนา ในการไถมักจะใช้วัวพื้นเมืองเป็นแรงงานหลัก แต่คนเลี้ยงก็พบว่าวัวตัวผู้ที่อยู่ในฝูงมีมากกว่า 1 ตัว พอมันเข้าวัยเจริญพันธุ์มันจะชนกัน ต่อสู้เพื่อเป้นจ่าฝูงการต่อสู้ดุเดือด คนเลี้ยงจึงเห็นจุดนี้ เลยเอามาชนกันเพื่อความสนุกสนาน
เมื่อมีคนมาดูมากมากๆ ความเห็นไม่ตรงกันการพนันเลยเกิดขึ้น จากนั้นมีการพัฒนาการเลี้ยงและมีการชนกันอย่างเป็นทางการในปัจจุบัน
ลักษณะการเลี้ยงวัวชนปัจจุบัน
ฝูงแม่วัวพื้นเมือง >> ปล่อยฝูงให้แทะเล็มตามทุ่งหญ้าข้างทาง หรือกลางนาที่เก็บเกี่ยวข้าวเรียบร้อยแล้ว
ลูกวัวแรกเกิด – อายุ หย่านม 8 เดือน >>อยู่กับแม่ในฝูงปล่อยแทะเล็ม และหย่านมตามธรรมชาติ
วัวรุ่น-อายุ 3 ปี >>ปล่อยกินหญ้าตามธรรมชาติ
วิธีการคัดเลือกวัวรุ่นเพศผู้เอามาทำวัวชน มีหลักการดังนี้
>> จะดูสายพ่อว่ามีประวัติการชนที่ดี รูปร่างสี่เหลี่ยมด้านหน้าหนา กล้ามเนื้อเด่นชัด ขาและกีบแข็งแรง เชิงชน ใจสู้
>>โดยเขาจะไปคัดเลือกวัวเพศผู้จากฝูงวัวพื้นเมือง
ฝูงวัวพื้นเมือง > ลูกเพศเมีย ใช้ทำแม่พันธุ์
> ลูกเพศผู้ อายุ 1 ปีครึ่ง มีการคัดเพื่อเป็นวัวชนโดยดู โครงสร้างร่างกาย เขา ขา ช่วงอก ตัวผู้ที่ไม่ผ่านก็จะขายเป็นวัวเนื้อเพื่อบริโภค
> โคที่ผ่านการคัดเลือก อายุ 3 ปี เริ่มเอามาพัฒนาโครงสร้างและกล้ามเนื้อ เช่น พาเดินออกกำลังกาย ฝึกความทนทาน
ต่อสภาพอากาศที่ร้อน โดยล่ามไว้กลางแจ้ง
วัวชนเพศผู้อายุ 3- 6 ปี ที่เกษตรกรนำมาฝึกชน และสร้างความแข็งแรง
วิธีการฝึกและการเตรียมวัวชน
> ช่วงอายุ 3-6 ปี เป็นช่วงฝึกการชน โดยการเอาไปซ้อมชนกับวัวตัวอื่น
ดูเชิงการชน และ สภาพความความเป็นนักสู้ของวัว โดยยังไม่เข้าสนามชน
> วัวอายุ 6 ปี ขึ้นไปเริ่มเอาเข้าไปชนเพื่อชิงเดิมพัน ( อายุการใช้งานในการชน ได้นานสุดเมื่อวัวอายุ 15 ปี ) น้ำหนักตัว 350-400 กก
ความเชื่อ >>>วัวชนที่อายุมากจะมีกลิ่นสาบ ข่มวัวที่อายุน้อยกว่า
ผมว่ามันน่าจะเกิดจากประสบการณ์ในการชนมากกว่า หรือเรียกว่าเก๋าเกมส์
อาหารที่คนเลี้ยงวัวชนให้วัวกิน
อาหารหยาบ : ให้หญ้าหวายข้อ (หญ้าพื้นเมือง) เกี่ยวมาให้กิน วันละ 2 เวลา (เช้า-เย็น) คุณสมบัติ ไฟเบอร์สูง กินแล้วไม่อ้วน สังเกตจากมูลวัว จะเป็นก้อนไม่เหลว หน้าฝนน้ำท่วมหาหญ้ายากอาจเสริมฟาง
ไม่นิยมให้หญ้าขน และหญ้ารูซี่ เพราะจะทำให้วัวอ้วนมีไขมันสะสม
มีเกษตรกรที่ปลูกหญ้าหวายข้อ เอามาขายครับ ที่สนามชนในราคา
กระสอบละ 100 บาท ก็ประมาณ 5 บาท/กก สร้างอาชีพเสริม
หญ้า หวายข้อมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Hemarthria compressa เป็นพืชอายุหลายปี ลำต้นเลื้อยแผ่คลุมดิน แต่ชูส่วนปลายขึ้นสูง 90-120 เซนติเมตร
ส่วนยาโด๊ป แต่ละฟาร์มก็มีสูตรลับของตัวเอง ไม่ค่อยมีการเปิดเผย
ส่วน มากจะเน้นสร้างพลังงานให้ชนได้ทน สร้างความกร้าวร้าว ถ้าจะให้เดาก็ไม่พ้นเป็นกลุ่มฮอร์โมนด์บางตัว เช่น ฮอร์โมนด์เพศผู้เช่น เทสโตสเตอร์โรน โกรทฮอร์โมนด์ จะให้อย่างไรผมก็ไม่ทราบวิธีการครับ
การชนวัวก็มีระบบระเบียบที่แน่นอน ดังนี้
ก่อนการชน 1 เดือน จะต้องมีการเปรียบวัว หรือเรียกง่ายๆว่าหาคู่ชนชิงเดิมพัน (ถ้าเป็นมวยก็เรียกว่าเปรียบมวยครับ)
เจ้าของจะพาวัวไปที่สนามเพื่อเอาวัวไปเปรียบหาคู่ชน
เมื่อได้คู่ชน เจ้าของวัวแต่ละฝ่ายจะทำสัญญากันเช่น เดิมพัน ข้อตกลงอื่นๆ จากนั้นเจ้าของจะเอาวัวกลับไปฟิตซ้อม โดยมีคนเลี้ยง 1-2 คน ต่อวัว 1 ตัว โดยพาออกกำลังกาย ซ้อมชน ดูแลใกล้ชิด นอนเฝ้าวัวกันคู่ต่อสู้มาวางยาวัว เรียกว่าวัวนอนในที่กันยุง ส่วนคนเลี้ยงนอนเมา ยุงกัด
อยู่นอกคอกวัว ตามที่ได้ฟังมาบางคนรักวัวยิ่งกว่าลูกเมียก็มี
คอกกันยุงอย่างดีสำหรับเก็บตัววัวก่อนชน
ก่อน ชน 15 วัน วัวที่จะชนต้องเอามาเลี้ยงใกล้ภายในสนาม เพื่อให้วัวได้ปรับตัวกับสนามชน และสภาพแวดล้อมสนาม ก็จะเสียค่าเช่าคอกวัวและที่อยู่คนเลี้ยงประมาณ 2,000-3,000 บาท/เดือน ครับ ค่าใช้จ่ายไม่ใช่น้อย ต้องเตรียมดีๆ เพราะเดิมพัน 6-7 หลัก คือแพ้ไม่ได้ครับ
อาหารเสริมสำหรับวัวชนมีหลายสูตรครับ เช่น เสริม ไข่ กล้วย วิตามิน แร่ธาตุ ฮอร์โมนด์ หรือ แล้วแต่ความเชื่อของเจ้าของวัวแต่ละค่าย
ส่วนอาหารข้นที่ทำมาเป็นมาตรฐาน ถูกหลักวิชาการ ที่เน้นเรื่อง วิตามิน แร่ธาตุ สารให้ความเจริญเติบโต ตามหลักวิทยาศาสตร์ ก็มีทำบริษัทเดียว ตามเอกสารแนะนำครับ